CAD Yazılım Tarihi, 1960’lar

Günümüz dünyasında  tasarım ve imalat sektöründe olan bir çok kişi  Computer Aided Design  diğer bir değişle bilgisayar destekli yazılımları  direk yada dolaylı bir  şekilde mutlaka kullanıyor.  Aylarca süren tasarım süreçlerini,  günler hatta saatlere indiren bu teknoloji, sağlamış olduğu imkanlar sayesinde artık tasarımın vazgeçilmez bir aracı olmuş durumda. Tabi bu yazılımları hep şu anki haliyle var olduklarını düşünmemek gerekir. CAD yazılımları yaklaşık olarak 50 senelik bir maziye sahiptir. Bu 50 yıl içerisinde gerek bilgisayar teknolojisinin gelişmesi gerekse yazımların buna ayak uydurması ile günümüzdeki hali almış durumdalar. Bu yazımla başlayacak olan yazı dizisinde sizlere bu tarihsel evrimi anlatmaya çalışacağım.

CAD yazılımlarının geçmişinin 50 yıllık bir maziye sahip olduğunda bahsettim fakat bu yazımların ortaya çıkabilmesi için insan oğlunun çizgi , üçgen kare vb. geometrik elemanları biliyor ve bunları kullanıyor olması gerekirdi. Bu nedenle CAD yazılımlarının tarihini geometrinin çıkışına kadar dayandırabiliriz. Yunanlı matematikçi Euclid of Alexandria yani bizim ona verdiğimiz isimle öklid milattan önce 350 yılında The Elements  yazısını ortaya koyarak ,geometrinin temellerini atmıştır. Bu yazıda anlatılan  geometrik aksiomlar üzerine CAD yazımlar geliştirilmiştir.

Öklidin geometrik aksiyonları ortaya koyduktan sonra CAD yazılımlarının ortaya çıkabilmesi için 2300 yıllın bir sürecin geçmesi gerekecekti. Bu uzun süreç ardından  CAD yazılımlarının  atası olarak kabul edilen "SketchPad" Ivan Sutherland tarafından bir dokara tezi olarak MIT'ye 1960ların başında sunulmuştur. SketchPad ne kadar CAD teknolojinin atası olarak görülsede o zamanın şartlarına göre çığır açacak bir yazılımdı. Kullanıcı bir ışık kalemi yardımı ile monitör üzerine çizim yapabiliyordu. Bunla ilgili görseli aşağıda görebilirsiniz.

skecthpad_ilkaymeselicom

Her ne kadar Sketchpad ilk CAD yazılımı olsada  , sonuçta bir doktora teziydi ve ticari bir tarafı yoktu. CAD sektöründe ilk ticari ürün olacak PRONTO olarak kabul edilir. Pronto 1957 Yılında Dr. Patrick J. Hanratt tasarından geliştirilmiştir. Bu nedenle Dr. Patrick J. Hanrattı CAD  sektörünün babası olacak görebiliriz.=)

Tabi yazılımlar o tarihlerde belki ortaya çıkıyor olabilir ama yaygınlaşmasını engelleyecek bir çok neden vardı. Bunlardan en büyüğü, bilgisayar teknolojinin hala çok pahalı olması ve sadece büyük otomotiv ve uçak üreticileri tasarından kullanılıyor olmasıydı. Bu sebeple yazımların gelişimleri bu firmalar üzerinden gerçekleşiyordu. Örneğin 1960ların ortasında Dr. Hanratty başkanlığında  General motor araştırma laboratuvarlarında DAC (Design Automated by Computer) geliştirilmiştir. Tabi diğer firmalarda bundan geri kalamamaya çalışmış ve McDonnell-Douglas CADD'i 1966, Ford PDGS'i 1967 ve Lockheed CADAM'i 1967'de duyurmuşlardır.

SketchPad haricinde 1960larda Digigraphics ilk ticari CAD yazılımlı olan EDM'ı (The Electronic Drafting Machine) duyurmuştur. PDP-1 bilgisayarında çalışan bu yazılım SketchPad gibi ışık kalemi ile çalışıyordu. Bu ürünün fiyatı ise 500 bin dolar civarında idi. Fiyatının bu kadar yüksek olması, bu ürünün sadece bir kaç adet satılmasına neden olacaktı.

Ticari bir ürün olması dışında, CAD teknolojisinin gelişmesi için MIT Matematik laboratuvarı yoğun bir şekilde çalışıyordu. Avrupa ise bu teknolojinin gerisinde kalmak istemedi ve 1965 yılında Charles Langi başkanlında  Donald Welbourn ve A.R.Forrest Cambridge Üniversitesinde  3 boyutlu modelleme üzerine yoğun bir şekilde çalışmaya başladılar. Fakat 1970lere kadar her hangi bir ticari ürün ortaya koyulamadı. Fransız araştırmacılar ise 3 boyutlu modelleme üzerinde öncü olacak teknolojilere imza atarak, 3 boyutlu çizgi ve yüzey geometrileri hesaplamalarının bilgisayar ortamında yapılmasını sağlamışlardır.O tarihlerde Citroen'de çalışmakta olan Paul de Casteljau karmaşık 3 boyutlu çizgi hesaplamaları için ilgili algoritmaları ortaya koymuştur.  Renaultda çalışan bir mühendis olan Pierre Bezier ise bu algoritmaları çalışmalarında yoğun bir şekilde  kullanmış ve  yayınlamasını sağlamıştır. De Casteljau algoritması olarak bilinen bu çalışma, uzun süre CAD yazılımlarının temelini oluşturmuştur.

1960ların sonlarına doğru bu konu ilgili olan kişiler yeni şirketler açarak, CAD sektörünün gelişmesi hızlanmıştır. Bunlardan bazıları Applicon, Auto-trol, Computervision (İlk lisans satışını 1969 da Xerox şirketine yapmıştır.), Evans & Sutherland, SDRC (Structural Dynamics Research Corp.) ve United Computing.

Bir sonraki yazımda 1970ler ile devam edeceğim ...

İyi günler...

ilkay Meşeli Hakkında